Rủi ro tiềm ẩn khi tái sử dụng chai nhựa

Việc tái sử dụng chai nhựa để đựng nước là thói quen phổ biến với mục đích tiết kiệm và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, sau những lợi ích trước mắt, nhiều chuyên gia cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe có thể xảy ra khi chúng ta sử dụng lại loại vật dụng vốn chỉ được thiết kế cho một lần dùng.

Để hiểu rõ những mối lo trong việc tái chế các loại chai nhựa, khả năng tác động đến sức khỏe cũng như các vấn đề đáng lo ngại… Công ty môi trường tại Hà Nội HDC sau đây sẽ cùng bạn giải mã trong nội dung bài viết này.

Thực trạng sử dụng và mối lo ngại về sức khỏe

Mỗi phút, hàng triệu chai nước nhựa được tiêu thụ trên toàn cầu, góp phần vào khối lượng rác thải nhựa khổng lồ. Trước thực trạng này, việc giữ lại và dùng đi dùng lại một chai nước (tái sử dụng chai nhựa) trở thành giải pháp mà nhiều người lựa chọn.

Dù vậy, câu hỏi về tính an toàn của hành động này vẫn luôn được đặt ra. Một cuộc khảo sát ý kiến chuyên gia từ Sciencealert cho thấy vẫn còn 25% ý kiến bày tỏ sự dè dặt, phản ánh những lo ngại chưa thể giải tỏa hoàn toàn.

Cấu tạo chai nhựa và quy chuẩn an toàn

Hầu hết chai nước dùng một lần trên thị trường được sản xuất từ nhựa PET (Polyethylene Terephthalate), một loại vật liệu trong suốt, nhẹ, được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm. Nhựa PET đã được nhiều tổ chức uy tín như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Ủy ban An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) công nhận là an toàn cho việc đựng đồ uống.

Tuy nhiên, sự chấp thuận này chủ yếu dựa trên giả định về việc sử dụng một lần, trong khi các nghiên cứu về tác động lâu dài khi tái sử dụng chai nhựa vẫn còn nhiều điều cần làm rõ trong thực trạng ô nhiễm môi trường với rất nhiều nguồn mới đang được phát hiện trong thời đại hiện nay.

Nguy cơ từ hóa chất có thể thẩm thấu vào vật liệu nhựa

Mối lo ngại lớn nhất xoay quanh việc các hóa chất từ nhựa có thể ngấm vào nước sau nhiều lần sử dụng, đặc biệt dưới tác động của nhiệt độ và thời gian.

• BPA (Bisphenol A):Đây là hợp chất gây rối loạn nội tiết tố, có liên quan đến một số vấn đề sức khỏe. May mắn là BPA không được sử dụng trong quy trình sản xuất nhựa PET. Tuy một vài nghiên cứu ghi nhận dấu vết rất nhỏ của BPA trong nước đóng chai PET, nhưng kết quả không thống nhất và chưa đủ cơ sở để kết luận về nguồn gốc hay mức độ ảnh hưởng của hợp chất này phát sinh khi tái sử dụng chai nhựa.
• Antimon:Chất này được dùng làm chất xúc tác trong quá trình sản xuất nhựa PET. Các nghiên cứu, như nghiên cứu năm 2008, xác nhận rằng antimon có thể dần dần thẩm thấu vào nước. Mặc dù vậy, hàm lượng được phát hiện sau ba tháng bảo quản ở nhiệt độ phòng chỉ dao động ở mức rất thấp, khoảng 0.2 phần tỷ (ppb), thấp hơn đáng kể so với ngưỡng cảnh báo nguy hiểm là 6 ppb được thiết lập bởi các cơ quan y tế.

Nhìn chung, mặc dù sự hiện diện của một số hóa chất là có thật, nhưng bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy nồng độ của chúng trong điều kiện sử dụng bình thường thường nằm trong ngưỡng được đánh giá là an toàn.

Dù vậy, người dùng vẫn nên lưu ý rằng nguy cơ thẩm thấu có thể gia tăng đáng kể nếu chai nhựa thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao (như để trong xe ô tô dưới trời nắng). Việc hiểu rõ các nguy cơ này giúp chúng ta có cách sử dụng thận trọng và ý thức hơn để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình và đảm bảo an toàn khi tái sử dụng chai nhựa.

Tham khảo thêm về đặc tính của nước thải y tế

Tái sử dụng chai nước nhựa: An toàn hay tiềm ẩn rủi ro?

Câu hỏi về việc có nên tái sử dụng chai nhựa đựng nước, hoặc liệu nhiệt độ cao có làm tăng nguy cơ thôi nhiễm hóa chất từ nhựa vào nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe?

Nhiệt độ cao và nguy cơ thôi nhiễm hóa chất

Đúng là có những lo ngại về việc nhiệt độ cao có thể thúc đẩy quá trình thôi nhiễm hóa chất từ chai nhựa. Một nghiên cứu năm 2008 đã chỉ ra điều này: khi chai nước được đặt ở nhiệt độ 60°C, cần tới 176 ngày để mức antimon (một loại hóa chất có thể thôi nhiễm từ nhựa) vượt ngưỡng cho phép là 6 ppb. Tuy nhiên, ở nhiệt độ khắc nghiệt hơn là 80°C, thời gian này rút ngắn đáng kinh ngạc, chỉ còn 1,3 ngày.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mức nhiệt này rất cao và không thường xuyên xảy ra trong điều kiện sử dụng thông thường. Vì vậy, vấn đề này chỉ thực sự đáng quan ngại nếu bạn sinh sống ở vùng khí hậu cực nóng và có thói quen thường xuyên để chai nước dưới ánh nắng trực tiếp, ví dụ như để trong xe ô tô đóng kín vào những ngày hè oi ả. Trong hầu hết các trường hợp sử dụng thông thường, nguy cơ này là rất thấp.

Vi nhựa trong chai nước tái sử dụng: Đáng lo ngại đến mức nào?

Một mối bận tâm khác liên quan đến “vi nhựa” – những hạt vi nhựa li ti có mặt ở khắp nơi, kể cả trong nước đóng chai. Thực tế, một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tới 93% chai nước nhựa mới mở có chứa vi nhựa. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xem xét vấn đề này và kết luận rằng, dựa trên dữ liệu hiện tại, vi nhựa trong nước uống không gây ra mối đe dọa đáng kể nào cho sức khỏe con người.

Điều thú vị là, Tiến sĩ Umar Abdulmutalib từ Đại học Surrey còn cho biết thêm: “Những chai nhựa mới có thể chứa nhiều vi nhựa hơn so với những chai đã qua sử dụng”. Đồng quan điểm, Tiến sĩ Marek Cuhra từ Viện Nghiên cứu biển Na Uy cũng nhận định: “Nước uống sạch trong một chai đã qua sử dụng và được rửa sạch sẽ an toàn hơn một chai nước hoàn toàn mới”.

Điều này có thể xuất phát từ việc quá trình sản xuất chai nhựa mới cũng có thể tạo ra vi nhựa chứ không phải do nguyên nhân tái sử dụng chai nhựa, hoặc việc sử dụng và vệ sinh đúng cách giúp loại bỏ bớt các hạt vi nhựa này.

Có thể bạn cũng quan tâm về dịch vụ xử lý nước thải phòng khám tại Hà Nội uy tín

Nguy cơ tiềm ẩn khác: Sự phát triển của vi khuẩn

Bên cạnh các vấn đề về hóa chất và vi nhựa, có một nguy cơ được thừa nhận rộng rãi khi tái sử dụng chai nhựa dùng một lần, đó là sự ô nhiễm vi khuẩn. Các chai nhựa mỏng manh, không được thiết kế để chịu đựng sự hao mòn, dễ bị nứt hoặc trầy xước. Tiến sĩ Jill Bartolotta cảnh báo: “Nhựa được sử dụng để làm chai rất mỏng và do đó có thể bị nứt do cấu trúc yếu hơn. Những vết nứt này có thể chứa vi khuẩn”.

Đặc biệt, nếu bên trong chai bị ẩm, vi khuẩn có thể phát triển nhanh chóng. Một nghiên cứu đã chỉ ra sự gia tăng đáng kinh ngạc từ 1 khuẩn lạc trên mỗi ml lên tới 38.000 khuẩn lạc trên mỗi ml chỉ sau 48 giờ khi chai được giữ ở nhiệt độ 37°C – nhiệt độ gần với cơ thể người. Do đó, nguy cơ nhiễm bẩn này là có thật và cần được chú ý.

Lời khuyên từ các chuyên gia

Tổng kết từ ý kiến của tám chuyên gia, có tới sáu người cho rằng việc tái sử dụng chai nhựa là an toàn. Các nghiên cứu về thôi nhiễm hóa chất và vi nhựa cho thấy các chất này tồn tại ở mức độ rất thấp và khó có khả năng gây ra các mối đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, trừ khi chai nhựa phải chịu đựng nhiệt độ cực cao trong thời gian dài và lặp đi lặp lại.

Tuy nhiên, nguy cơ nhiễm bẩn vi khuẩn lại cao hơn. Lời khuyên quan trọng nhất là: nếu bạn quyết định tái sử dụng chai nhựa đựng nước, hãy nhớ rửa chai thật sạch và thường xuyên để loại bỏ vi khuẩn, đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Mời quý khách tham khảo: Dịch vụ Bảo trì bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải Hà Nội

Lời kết

Nhìn chung, việc tái sử dụng chai nhựa không phải là hoàn toàn không có rủi ro, nhưng những rủi ro này thường có thể kiểm soát được bằng cách sử dụng và bảo quản đúng cách, đặc biệt là việc vệ sinh chai định kỳ.